Ngesikhathi umhlaba ume nse ngasekuqaleni kweCOVID-19, uNkk Mapula Morake waseMeadowlands, eSoweto, waqhamuka neqhinga lokuziphilisa ngokuungula ibhizinisi eliguqula umkhiqizo wezolimo, iLa-Gomza, eselivelele.
UNkk Morake ozalwa eHammanskraal, uyakholelwa ekutheni kufanele ayilwele into ayifunayo.
“Ngiqale leli bhizinisi lokuguqula umkhiqizo wobisi ukulwa nendlala. Indlala ngenye yezinkinga ezinkulu ezweni lethu, futhi ngicabanga ukuthi kungenzeka sibe nenkinga yokushodelwa wukudla ngenxa yokushoda kwagesi. Ukuguqula umkhiqzo wezolimo kuyasiza ukuqeda indlala,” usho kanje.
Ukuba wumama kuthela izithelo
Emva kokuthola kuthi indondana yakhe encane eyayineminyaka eyisithupha ngaleso sikhathi, iyazifela nge-yoghurt, waqala kancane ezijwayeza ukuyenza ekhishini lakwakhe.
Uthi njengoba ayengenamava nalwazi kwezolimo, walandela lokhu igazi elalimtshela khona, waqala kanjalo ethi enzela ukujabulisa indodana yakhe. Waqala ngokuxuba impuphu ka-jelly nobisi ayethi uma esekuxubile bese ekufaka efrijini.
Okunye okwamkhuthaza ukwenza i-yoghurt,ukuthi iyasiza kakhulu ezinganeni ezincane ngoba inezakhamzimba ezifana ne-protein, i-calcium ne-potassium.
Kuthe ngokujwayela, wagcina esengenza izithelo kuyona – kwathi ngokukhuthazwa nokwesekwa wumyeni wakhe, lazaleka kanjalo ibhizinisi lokuguqula umkhiqizo wobiso ukwenza amasi ne-yoghurt.
“Sengigcine sengiguqula umkhiqizo wobisi, ngangizenzela nje ukuqeda isithukuthezi ngesikhathi izwe livaliwe. Ngangenzela umndeni wami izinto ngingazinakile okutheni,” kusho yena.
Uzame izinto ezihlukene
Utshele iFood For Mzansi ukuthi ngenxa yokungabi nalo ulwazi lokuguqula umkhiqizo wobisi, kwadingeka enze ucwaningo ukuze aphucule imikhiqizo yakhe.
Uthi konke lokho kwakungelula futhi kwathatha isikhathi eside, wasizwa wukubekezela osekuthele izithelo njengoba manje eLa-Gomza esekhiqiza i-drinking yoghurt, ifruit yoghurt, amasi nejusi yezithelo akukhiqizela iFood Lover’s Market, izitolo ezine zasePick n’Pay, izitolo zePolar Ice Cream nezipaza eSoweto.
UNkk Morake uthi yize kumnandi ukuvuna izithelo zomsebenzi wakhe, kodwa akulula ebhizinisini futhi abasebenzi bashiya njalo. Uthi: “Muningi umsebenzi futhi unzima okwenza abasebenzi bashiye ngoba akulula.”
“Angikabi nayo imishini yesimanje engingavele ngicindezele. Ngibonda ubisi ngokwami okuyingakho abantu engibaqashayo bengahlali isikhathi eside ngoba akulula ukwenza lokho. Umuntu uhlala isonto noma inyanga bese eyashiya ngenxa yobunzima bomsebenzi obudinga nesineke esikhulu.
“Kuthatha isikhathi eside kodwa uma ngingathola umshini kungaba lula. Kuyenzeka ngicabange ukuphonsa ithawula kodwa ngikhumbule ukuthi kukude kangakanani la engisuka khona, ngizitshele ukuthi uma ngingahlanganisa imali eyanele, ngingayitshala emshinini okungenza ngiguqule ubisi masinyane. Angazi kanjani kodwa ngikholwa ukuthi akukho okungenzeki kuNkulunkulu.”
‘Ngiyazithemba’
Ukuzikhandla kukhiqiza le miphumela ayifunayo yize kusayibhizinisi elincane. Lokhu kwenza angalikhangisi ngamandla ibhizinisi lakhe ngoba akakabi nazo izinsizakusebenza ezenele ukukhiqiza okungaphezu kwalokhu akwenzayo.
“Ngiyazethemba futhi ngiyayazi into engiyifunayo, okungigqugquzelayo ukuthi ngizikhandle,” usho kanje.
Nakuba ibhizinisi likhula kahle, uNkk uMorake ukhala ngokuthi linomphumela omubi emndenini wakhe ngoba akasenaso isikhathi esanele sokuhlala nezingane zakhe. Yize kunjalo, umndeni wakhe yiwo kanye omesekayo.
Ukuzidela
“Umndeni wami yiwona oyinsika yami ngoba kuyenzeka ngingabi naso isikhathi sokuhlala nabo. Uthunjana wami uneminyaka eyisishiyagalolunye kanti kwesinye isikhathi angikwazi nokuhlala naye phansi, ngimsize ngomsebenzi wakhe wesikole, okuphoqa ukuthi asizwe wumfowabo. Asikho ngempela isikhathi; bese ngizitshele ukuthi ngizophumula ngezimpelasonto, kodwa ama-oda ayangena nsukuzonke.”
Ilukululu lokunakekela umndeni wakhe yilona elimgqugquzelayo njengoba ezimisele ukudlondlobalisa iLa-Gomza igcine isiyinkampani enkulu eyenza umkhiqizo wobisi edayisela amanye amazwe e-Afrika.
“Uma uzazi ukuthi ufunani empilweni, akulula kodwa kufanele ulokhu uzamile. Ngingaluleka noma ubani ofisa ukuqala noma yiliphi ibhizinisi ukuthi angapheli amandla ngoba kudingeka isineke,” usho kanje ehleka kancane.
OKUNYE ONGAKUFUNDA: UMchunu owayenguDJ wenza izinto zenzeke epulazini lakhe
Yiba yingxenye yeMzansi Today: Izindaba zansukuzonke ngokwenzeka kwezolimo






